Dự thảo tháng 3.2009 vốn bị công luận phản ánh là "bật đèn xanh cho việc tăng phí" của các chủ đầu tư.
Giảm mức phí tối đa
Trong dự thảo được công luận phản ánh vào tháng 3.2009, mức phí quản lý chung cư tối đa đối với các loại chung cư theo xếp hạng của Bộ Xây dựng (loại 1, 2, 3 và 4) lần lượt là 9.000-7.000-5.000-4.000 đồng/m2/tháng.
Nếu gia đình có từ 4-5 nhân khẩu ở căn hộ loại 1 khoảng 100m2, thì hằng tháng phải chi không ít cho các khoản tại chung cư, như phí quản lý chung cư (1 triệu đồng), tiền gửi xe đạp, xe máy và xe ôtô (nếu có). Chính vì thế mà có trường hợp người dân ở chung cư Tản Đà (Q.5, TPHCM) tính ra cả gia đình mỗi tháng phải chi hơn 2,5 triệu đồng cho các khoản phí ở tại chung cư này.
Trước sự phàn nàn rằng "dự thảo vẽ đường cho sự tăng giá", dự thảo mới do Sở Xây dựng TPHCM hoàn tất đã giảm 1/3 mức phí tối đa đối với chung cư hạng 1, theo lần lượt là 6.000-5.000-4.000-3.000 đồng/m2/tháng. Việc giảm mức phí tối đa là điều đáng mừng cho thấy cơ quan quản lý đã có lắng nghe dư luận, đồng thời cũng tiến hành khảo sát, tìm hiểu thực tế nhằm điều chỉnh quy định mức phí cho hợp lý hơn.
Theo Sở Xây dựng, việc hình thành khung phí cũng thông qua khảo sát thực tế tại 9 chung cư, có mức phí quản lý chung cư dao động từ 160-600 ngàn đồng/hộ/tháng. Cũng cần nói rằng, mức phí đưa ra trong dự thảo mới của Sở Xây dựng TPHCM cũng gần với mức phí dự kiến tại Hà Nội, nên hợp lý hơn.
Liệu rằng đã "êm"?
Tại nhiều chung cư người dân hiện vẫn bị phía chủ đầu tư (CĐT) ép uổng với mức phí quản lý chung cư và phí giữ xe cao ngất. Cụ thể mức phí quản lý chung cư vẫn đang ở mức từ 6.000-8.000 đồng/m2/tháng và phí giữ xe ôtô từ 1 triệu đồng trở lên.
Tuy nhiên, cũng có không ít chung cư, sau khi người dân bức xúc công khai đấu tranh đòi quyền lợi chính đáng và bác bỏ các quy định giá quá quắt của CĐT, đồng thời dần hình thành ban quản lý (BQL) chung cư, thì các mức phí đã được điều chỉnh, thậm chí còn thấp hơn mức trong dự thảo mới của Sở Xây dựng TPHCM.
Đơn cử tại chung cư Vạn Đô (Q.4, TPHCM), về trước CĐT đề ra mức phí thu là 6.000 đồng/m2/tháng. Sau khi người dân đấu tranh và đứng ra tự quản lý chung cư, hiện mức phí quản lý chung cư đã giảm rất nhiều.
Trường hợp chủ căn hộ 3.07 tại đây, có diện tích 59,75m2, mỗi tháng chỉ đóng 208.000 đồng phí quản lý chung cư, tính ra chỉ khoảng 3.500 đồng/m2/tháng, mà đây không phải là chung cư loại 4.
Tại chung cư Hoàng Anh 2, sau khi người dân đấu tranh, mức phí quản lý chung cư thậm chí còn giảm nhiều hơn. Chị L.T.N chủ căn hộ C18-6 tại đây cho biết, mức đóng phí chỉ có 3.100 đồng/m2/tháng.
Chung cư Hoàng Anh 2 theo xếp hạng chí ít cũng từ loại 3 trở lên. Cho nên, quy định một nhẽ song dự thảo cũng phải có hướng mở cho phép các BQL được phép tự cân đối, miễn là không thu vượt mức quy định.
Tại TPHCM hiện nay có khoảng 500 chung cư cũ, hầu hết thuộc nhà nước quản lý và không hề có chuyện thu phí quản lý chung cư. Thi thoảng, BQL mới kêu gọi đóng góp để sửa chữa một số thiết bị sử dụng chung (hệ thống thoát nước, hồ chứa, máy bơm...), thế nhưng vẫn có không ít đối tượng trây ỳ.
Việc ban hành quy định thu phí quản lý chung cư tại các chung cư vì thế phải có biện pháp chế tài chặt chẽ mới khả thi. Đồng thời, cũng cần có quy định rõ việc quản lý và sử dụng nguồn thu như thế để tránh tạo ra thêm môi trường cho tiêu cực phát sinh.